Outreach 

Het zal niemand ontgaan zijn: er is op dit moment een revolutie gaande in de natuurkunde! In 2016 maakte de Amerikaans-Europese LIGO/Virgo Collaboratie het nieuws wereldkundig dat voor de eerste keer een zwaartekrachtsgolf was gemeten. Honderd jaar geleden had Albert Einstein dat al voorspeld, maar tot nog toe waren ze nog nooit waargenomen. Zwaartekrachtsgolven hebben onze kijk op het universum totaal veranderd: waar de mensheid tot vóór 2016 alleen via licht naar het heelal kon kijken, kunnen we er nu via de zwaartekrachtsgolven ook naar luisteren. Met deze schat aan nieuwe informatie zijn inmiddels tal van astrofysische mysteries opgelost. Bovendien doen wetenschappers sinds deze eerste detectie met regelmaat nieuwe ontdekkingen.

 

De LIGO/Virgo-wetenschappers komen tweemaal per jaar wereldwijd bijeen om de laatste ontwikkelingen met elkaar te bespreken. Van dinsdag 4 tot en met vrijdag 7 september a.s. zal deze bijeenkomst plaatsvinden op Universiteit Maastricht.

 

Zwaartekrachtsgolven zijn niet alleen een interessant onderwerp voor LIGO/Virgo-leden en Nobelprijswinnaars, maar zeker ook voor mensen met een brede interesse in het heelal, docenten natuurkunde en ambitieuze vwo-leerlingen. Daarom heeft de Faculty of Science and Engineering van de Universiteit Maastricht een divers programma aan publieksactiviteiten voor u samengesteld, die parallel aan de LIGO/Virgo-meeting zullen plaatsvinden.

 

Wij heten u dan ook van harte welkom in Maastricht!

Programma 

Dinsdag 4 september  

Lezing over zwaartekrachtsgolven

Prof. Jo van den Brand, spokesperson Virgo

 

Sinds de eerste meting van gravitatiegolven in 2015 is een geheel nieuw kijkvenster naar het Universum geopend. Gravitatiegolven zijn rimpelingen in de structuur van ruimte en tijd, die met de lichtsnelheid door het Heelal reizen en gevormd worden bij de meest catastrofale verschijnselen in het Heelal. Te denken is hierbij aan zwarte gaten die samensmelten, neutronensterren die elkaar kapot scheuren, en zelfs de Oerknal zelf. Nu we deze golven kunnen meten, zijn we in staat om diepe mysteries over deze verschijnselen te ontrafelen die met de voorgaande kijktechnieken onzichtbaar moesten blijven.

 

De huidige gravitatiegolf-detectoren, de twee LIGO-detectoren in de Verenigde Staten en de Virgo-detector in Europa, zijn slechts het begin. De Europese wetenschappelijke gemeenschap heeft de bouw van een nieuwe, gevoeligere detector tot speerpunt gesteld, en de intentie is om deze zogenaamde Einstein Telescope binnen een decennium operationeel te krijgen. De Einstein Telescope zal onder de grond worden gebouwd, en een van de mogeljke locaties hiervoor is de regio Limburg, bij of over de grens tussen Nederland en België. Met deze nieuwe detector kan dieper in het Heelal worden gekeken dan ooit tevoren.

 

In deze lezing geef ik een introductie tot de theorie achter zwaartekrachtsgolven, een beschrijving van de bronnen en de manier waarop wij deze kunnen meten, en zal ik uitgebreid ingaan op de ontdekkingen die tot nu toe zijn gedaan. Tenslotte zal ik ingaan op de Einstein Telescope, waarom deze gevoeliger is dan voorgaande detectoren, en welke schat aan nieuwe astrofysische informatie wij verwachten te zullen meten.

 

Aanmelden: msp-info@maastrichtuniversity.nl

Locatie: Aula Minderbroedersberg 4-6

Tijd: 20.00

Woensdag 5 september 

Interstellar

Voor leerlingen met natuurkunde in hun pakket vertonen we de bioscoop hit Interstellar, maar natuurlijk niet zonder een educatief randje. Voorafgaand aan de film zal een universitair docent vragen stellen die leerlingen tijdens het kijken van de film moeten beantwoorden. Na afloop bespreken we deze vragen en krijgt u uitleg over wat nu eigenlijk waar is in de film.

 

Aanmelden: msp-info@maastrichtuniversity.nl

Dit is een klassikale activiteit, graag via de docent aanmelden.

Locatie: Lumiere Maastricht

Tijd: 11.00

 

Interstellar

Voor geïnteresseerden wordt ook ’s avonds de film Interstellar getoond. Aangezien Nobelprijswinnaar Kip Thorne heeft meegeschreven aan deze film, mogen we verwachten dat de fysica van het script waarheidsgetrouw is. Dit zal een universitair docent voorafgaand en naderhand van de voorstelling met u bespreken.

 

Aanmelden: msp-info@maastrichtuniversity.nl

Locatie: Lumiere Maastricht

Tijd: 19.00

Donderdag 6 september 

Stel je vraag!

Voor leerlingen met natuurkunde in hun profiel: stel je vraag over zwarte gaten, het ontstaan van het heelal, zwaartekrachtsgolven en je meest bizarre science fiction droom via een videoboodschap. Alle video’s verzamelen we per klas. De vragen worden tijdens de conferentie door de aanwezige wetenschappers beantwoord. Ook hiervan maken we een video en deze kan dan in de klas worden getoond als onderdeel van de les.

 

Aanmelden: msp-info@maastrichtuniversity.nl

Klassikaal via de docent of individueel

 

Masterclass relativiteitstheorie

Zomaar drie uitspraken over de Speciale Relativiteitstheorie (SRT):

  • Om SRT af te leiden moet je aannemen dat de lichtsnelheid voor iedere waarnemer dezelfde waarde heeft.
  • Massa neemt toe met snelheid. Daarom kun je het licht nooit inhalen.
  • SRT mag alleen worden toegepast wanneer er bewogen wordt met constante snelheden.

 

Elk van deze uitspraken is fundamenteel incorrect, maar wordt desondanks veelvuldig toegepast in middelbaar onderwijs over Speciale Relativiteitstheorie, vaak door middel van specifiek gekozen gedachtenexperimenten met spiegels, treinen, en lichtstralen.

Dat is jammer, want voor de doordenkende leerlingen liggen misconcepties daarmee op de loer, wordt er de suggestie gewekt dat de formules van de SRT afhangen van de details van het gekozen gedachtenexperiment, en wordt het begrip van de Relativiteitstheorie verlegt van waar zij in eerste instantie over gaat: de innige relatie tussen ruimte en tijd.

 

In de workshop bouwen wij de Speciale Relativiteitstheorie vanaf de grond op, startend met de Stelling van Pythagoras en breiden we die op natuurlijke manier uit naar de meetkunde van ruimtetijd. Daarna leiden we de gehele Speciale Relativiteitstheorie algebraïsch af zonder aannames over de constantheid (of ook maar het bestaan) van licht of het gebruik van gedachtenexperimenten. Tenslotte breiden we onze inzichten uit naar de gekromde ruimtetijd, en laten we zien hoe zwaartekracht en de meetkunde van ruimte en tijd één geheel vormen.

 

De workshop is gericht op docenten natuurkunde die op zoek zijn naar nieuwe handvatten om Relativiteitstheorie uit te leggen aan hun leerlingen, tegen misverstanden aan zijn gelopen, of die hun conceptuele kennis willen verdiepen. De workshop is ook toegankelijk voor ambitieuze leerlingen van 5- en 6- VWO. Nadruk zal worden gelegd op hoe deze stof over te dragen aan VWO-klassen. Alle deelnemers krijgen een gedrukt exemplaar van de syllabus mee naar huis.

 

Aanmelden: msp-info@maastrichtuniversity.nl

Locatie Kapoenstraat 2, Maastricht

Tijd: 11.00

Vrijdag 7 september 

Lezing zwaartekrachtsgolven voor bachelor studenten

Voor bachelor studenten die een opleiding volgen of zeer geïnteresseerd zijn in natuurkunde. De lezing, gegeven door een expert op het gebied van zwaartekrachtsgolven, zal gaan over relativiteitstheorie en de laatste ontwikkelingen die besproken zijn tijdens de conferentie. Na afloop van de lezing is er ruim de gelegenheid tot het stellen van vragen.

 

Aanmelden: msp-info@maastrichtuniversity.nl

Locatie: MECC

TIJD: 13.00

Taal: Engels

Download Uitnodiging HIER.

IMPORTANT DATES

18 May 2018 - Registration opens

15 July 2018 - Child care registration deadline

28 August 2018 at 12:00 CET- Registration closes

WORKSHOP CONTACT

CONFERENCE SECRETARIAT

Klinkhamer Group | conferences & events

Maastricht, the Netherlands

E: helpdesk@klinkhamergroup.com

T: +31 (0)43-36 27 008